Ο θεσμός της δικαστικής απέλασης έχει αποκτήσει πολύ μεγάλη πρακτική σημασία από τις αρχές τις δεκαετίας του 1990 και εξής, ενόψει της αθρόας εισροής αλλοδαπών στην Ελληνική επικράτεια και της καθόλου ασυνήθιστης εμπλοκής τους στους μηχανισμούς της ποινικής δικαιοσύνης. Η μεγάλη αυτή σημασία αντικατοπτρίζεται στις αλλεπάλληλες νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών (ιδίως με τους ν. 4055/2012, 4139/2013 και 4322/2015), αλλά και στο διευρυμένο μερίδιο ενδιαφέροντος που έχει κατακτήσει το θέμα στις αποφάσεις, μελέτες και γνωμοδοτήσεις που δημοσιεύονται στον νομικό τύπο. Προβληματισμό και αμφισβητήσεις δημιουργούν ιδίως ο χρόνος ενεργοποίησης των περί απέλασης αποφάσεων και η δυσκίνητη, πολλές φορές, διαδικασία υλοποίησης και εκτέλεσής τους, όπως και οι δυνατότητες άρσης των συνεπειών της απέλασης, ήτοι οι όροι και οι προϋποθέσεις επιστροφής στην Ελληνική επικράτεια. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η σε βάθος ανάλυση των ανωτέρω ζητημάτων, με επίκεντρο την εξέλιξη και εφαρμογή του ισχύοντος, πολυσύνθετου, νομοθετικού πλαισίου και τις απαντήσεις που αρμόζουν στα σημαντικότερα ερωτήματα που απασχολούν την τρέχουσα θεωρία και πράξη. Η ενασχόληση με τα ερωτήματα αυτά δίνει την ευκαιρία επέκτασης σε γενικότερα ζητήματα του δικαίου εκτέλεσης των ποινικών κυρώσεων, όπως ο χρόνος εκτέλεσης των μέτρων ασφαλείας σε περίπτωση αναστολής εκτέλεσης της κύριας ποινής, η τύχη ήδη επιβληθεισών κυρώσεων στις περιπτώσεις που το είδος της κύρωσης καταργείται στην νομοθεσία, αλλά και σε δικονομικά θέματα, όπως οι δυνατότητες έγερσης αντιρρήσεων ως προς την εκτέλεση ποινών και μέτρων ασφαλείας κατ’ άρθρο 565 ΚΠΔ. Σημαντική θέση στις αναπτύξεις της μελέτης καταλαμβάνει το – χαρακτηριζόμενο από μεγάλη ρευστότητα και κινητικότητα – διεθνές και ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις εσωτερικές νομοθετικές και νομολογιακές επιλογές στο υπό συζήτηση πεδίο. Η μελέτη καταλήγει σε de lege ferenda προτάσεις για μια ενδεχόμενη αναμόρφωση της σχετικής νομοθεσίας, λαμβάνοντας ως αφετηρία τις συναφείς ρυθμίσεις άλλων ευρωπαϊκών κρατών.