Mở Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa ... Nguyễn Du - Ngay sau biến cố 30-4-1975, với sự sụp đổ của chính quyền Việt-Nam Cộng-Hòa - xảy ra như là hậu quả của Hiệp định Paris 27-1-1973, người tị nạn chính trị Việt-Nam được người "đồng minh" Mỹ giúp rời khỏi quê cha đất tổ, tạm trú ở các trại tị nạn ở các đảo Guam, Clark, sau đó đến định cư tại các quốc gia đệ tam (Canada, Anh, Pháp, Bỉ, v.v.) nhưng đa số nhập nội địa Hoa-Kỳ (qua các trại Pendleton Camp ở California, ở Florida, Ft Chaffee ở Arkansas, Indiantown Gap ở Pensylvania, v.v.). Đây là một cuộc di dân bi đát và quan trọng đáng kể trong lịch sử nhân loại trong thế kỷ XX. Cuộc di dân này là một trong những biến cố làm thay đổi bàn cờ địa lý nhân văn thế-giới trong cùng thế kỷ này. Theo thống kê của Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc thì đã có khoảng 130 ngàn người đã rời quê hương đất nước ngay sau biến cố tháng Tư 1975 trong đó khuynh hướng vượt biển bằng các phương tiện riêng cũng đã bắt đầu với 377 người. Biến cố 30-4-1975 đã là một biến cố lịch-sử lớn đối với dân-tộc Việt, đã đưa đến việc hình thành một Cộng Đồng Việt-Nam Hải-Ngoại, từ gần 150 ngàn lúc đầu, lên đến hơn 4 triệu người 45 năm sau. Và quan-trọng hơn nữa, đã hình thành được một cộng đồng người Việt hải-ngoại với những đặc tính riêng - tiếp nối và duy trì truyền thống văn hiến Việt cũng như tiếp nối tinh thần quốc-gia, dân-tộc của miền Nam trước 1975: nhân bản, tự do, khai phóng, lưu truyền truyền thống văn-hóa dân-tộc - nghĩa là độc lập, khác biệt và cả đối nghịch với "nước Việt-Nam" của Đảng Cộng-sản Hà-nội và vô tình hải ngoại đã trở thành hy vọng của dân-tộc và tương lai đất nước. Đất nước Việt-Nam sau hơn 45 năm toàn trị đó (và hơn 65 năm ở miền Bắc) của đảng Cộng sản, đang ở vào một thời đại phồn hoa hình thức của kinh tế thị trường, nhưng phá sản ở những phần khác: giáo dục, văn-hóa, xã hội và con người. Dân-tộc Việt vẫn còn nhiều vấn đề chung cần phải giải quyết cũng như nhiều nghĩ-lại, ngồi-lại cần thiết về lịch sử, xã hội, văn hóa cũng như văn học! Và bắt đầu với cộng đồng Việt-Nam hải-ngoại. Với các chế độ độc tài hay toàn trị, tả cũng như hữu, thảm họa cho dân-tộc và con người nói chung không chỉ ở những tàn phá, bạo lực, chết chóc, mà nguy cơ chính là vì các chế độ ấy đều muốn kiểm soát chân lý, quá khứ, hiện tại cũng như tương lai! Do đó việc nghiên cứu về lịch-sử văn-hóa và văn học của một "nước Việt-Nam hải ngoại" như thế, là cần thiết, cho hôm naycũng như sau này. Thường trực nghĩ như vậy, cho nên trong hơn bốn thập niên qua